ЁЯМНЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा (Preamble) – рдкूрд░्рдг рдЕрдз्рдпрдпрди
ЁЯФ╣ 1. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХ्рдпा рд╣ै? (Meaning)
рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рднाрдЧ рд╣ै рдЬो рдпрд╣ рдмрддाрддा рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХा рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХिрд╕ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдФрд░ рджेрд╢ рдХिрд╕ рджिрд╢ा рдоें рдЪрд▓ेрдЧा।
ЁЯСЙ рд╕рд░рд▓ рд╢рдм्рдж:
рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा = рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдкрд░िрдЪрдп + рджेрд╢ рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп
---
ЁЯФ╣ 2. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХा рдкूрд░ा рдоूрд▓ рдкाрда (Idea Form)
рд╣рдо, рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдЧ, рднाрд░рдд рдХो рдПрдХ:
- рд╕ंрдк्рд░рднु (Sovereign)
- рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी (Socialist)
- рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ (Secular)
- рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ (Democratic)
- рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп (Republic)
рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рддрдеा рдЙрд╕рдХे рд╕рднी рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो:
- рди्рдпाрдп (Justice)
- рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा (Liberty)
- рд╕рдоाрдирддा (Equality)
- рдмंрдзुрддा (Fraternity)
рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдЗрд╕ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХो рдЕрдкрдиाрддे рд╣ैं।
---
ЁЯФ╣ 3. рд╣рд░ рд╢рдм्рдж рдХा рдкूрд░ा рдЕрд░्рде (Word by Word Meaning)
ЁЯУМ 1. рд╣рдо, рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдЧ (We the People of India)
ЁЯСЙ рдЗрд╕рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХी рд╢рдХ्рддि рдЬрдирддा рдХे рд╣ाрде рдоें рд╣ै।
ЁЯУМ 2. рд╕ंрдк्рд░рднु (Sovereign)
ЁЯСЙ рднाрд░рдд рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рджेрд╢ рд╣ै, рдХिрд╕ी рдЕрди्рдп рджेрд╢ рдХे рдЕрдзीрди рдирд╣ीं рд╣ै।
ЁЯУМ 3. рд╕рдоाрдЬрд╡ाрджी (Socialist)
ЁЯСЙ рджेрд╢ рдоें рд╕рднी рд▓ोрдЧों рдХो рд╕рдоाрди рдЕрд╡рд╕рд░ рдФрд░ рд╕рдоाрди рд╡िрдХाрд╕ рдоिрд▓े।
ЁЯУМ 4. рдзрд░्рдордиिрд░рдкेрдХ्рд╖ (Secular)
ЁЯСЙ рд╕рд░рдХाрд░ рдХिрд╕ी рдзрд░्рдо рдХा рдкрдХ्рд╖ рдирд╣ीं рд▓ेрддी, рд╕рднी рдзрд░्рдо рд╕рдоाрди рд╣ैं।
ЁЯУМ 5. рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ (Democratic)
ЁЯСЙ рдЬрдирддा рдЕрдкрдиे рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХो рд╡ोрдЯ рджेрдХрд░ рдЪुрдирддी рд╣ै।
ЁЯУМ 6. рдЧрдгрд░ाрдЬ्рдп (Republic)
ЁЯСЙ рджेрд╢ рдХा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдЬрдирддा рдж्рд╡ाрд░ा рдЪुрдиा рдЬाрддा рд╣ै, рдХोрдИ рд░ाрдЬा рдирд╣ीं рд╣ोрддा।
---
ЁЯФ╣ 4. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХे 4 рдоुрдЦ्рдп рд╕्рддंрдн
ЁЯУМ рди्рдпाрдп (Justice)
- рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рди्рдпाрдп
- рдЖрд░्рдеिрдХ рди्рдпाрдп
- рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рди्рдпाрдп
ЁЯУМ рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा (Liberty)
- рд╡िрдЪाрд░ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा
- рдмोрд▓рдиे рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा
- рдзрд░्рдо рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा
ЁЯУМ рд╕рдоाрдирддा (Equality)
- рд╕рднी рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕рдоाрди
- рдХोрдИ рднेрджрднाрд╡ рдирд╣ीं
ЁЯУМ рдмंрдзुрддा (Fraternity)
- рднाрдИрдЪाрд░ा
- рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдПрдХрддा
---
ЁЯФ╣ 5. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХा рдорд╣рдд्рд╡ (Importance)
ЁЯУМ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдЖрдд्рдоा
ЁЯУМ рджेрд╢ рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рддрдп рдХрд░рддी рд╣ै
ЁЯУМ рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдиींрд╡
ЁЯУМ рдиाрдЧрд░िрдХों рдХी рджिрд╢ा рддрдп рдХрд░рддी рд╣ै
---
ЁЯФ╣ 6. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХрдм рд▓ाрдЧू рд╣ुрдИ?
ЁЯУЕ 26 рдирд╡ंрдмрд░ 1949 рдХो рдЕрдкрдиाрдИ рдЧрдИ
ЁЯУЕ 26 рдЬрдирд╡рд░ी 1950 рдХो рд▓ाрдЧू рд╣ुрдИ
---
ЁЯФ╣ 7. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рдХी рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПँ
ЁЯУМ рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд▓ेрдХिрди рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг
ЁЯУМ рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХा рдЖрдзाрд░
ЁЯУМ рджेрд╢ рдХी рд╡िрдЪाрд░рдзाрд░ा рдмрддाрддी рд╣ै
ЁЯУМ рди्рдпाрдп, рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдФрд░ рд╕рдоाрдирддा рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд
---
ЁЯФ╣ 8. рдЖрд╕ाрди рдпाрдж рдХрд░рдиे рдХा рдЯ्рд░िрдХ
ЁЯСЙ “S S D D R + J L E F”
S = Sovereign
S = Socialist
D = Democratic
D = Democratic system
R = Republic
J = Justice
L = Liberty
E = Equality
F = Fraternity
---
ЁЯФ╣ 9. рдЙрджाрд╣рд░рдг (Examples)
ЁЯСН Positive:
- рд╡ोрдЯ рджेрдиा ЁЯЧ│️
- рд╕рдоाрди рдЕрдзिрдХाрд░ ⚖️
- рд╕рднी рдзрд░्рдоों рдХा рд╕рдо्рдоाрди ЁЯЩП
ЁЯСО Negative:
- рднेрджрднाрд╡ рдХрд░рдиा ЁЯЪл
- рд╣िंрд╕ा рдлैрд▓ाрдиा
---
ЁЯФ╣ 10. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХी рдЖрдд्рдоा рд╣ै рдЬो рджेрд╢ рдХे рдоूрд▓ рд╕िрдж्рдзांрдд рдФрд░ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ै।
ЁЯМЯ рдЕंрддिрдо рд▓ाрдЗрди:
“рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा рд╣ी рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЕрд╕рд▓ी рдиींрд╡ рд╣ै।”
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें