ЁЯПЫ️ЁЯЗоЁЯЗ│ рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж (Parliament of India)
ЁЯФ╣ 1. рдк्рд░рд╕्рддाрд╡рдиा (Introduction)
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж рджेрд╢ рдХी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╡िрдзाрдпी рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ै। рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХे рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे, рдиीрддिрдпाँ рддрдп рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд░рдЦрдиे рдХा рдХाрд░्рдп рдХрд░рддी рд╣ै। рднाрд░рдд рдПрдХ рд▓ोрдХрддांрдд्рд░िрдХ рджेрд╢ рд╣ै, рдЗрд╕рд▓िрдП рд╕ंрд╕рдж рдЬрдирддा рдХी рдЖрд╡ाрдЬ рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡ рдХрд░рддी рд╣ै।
---
ЁЯФ╣ 2. рд╕ंрд╕рдж рдХ्рдпा рд╣ै? (What is Parliament)
рд╕ंрд╕рдж рд╡рд╣ рд╕ंрд╕्рдеा рд╣ै рдЬрд╣ाँ рджेрд╢ рдХे рдХाрдиूрди рдмрдиाрдП рдЬाрддे рд╣ैं। рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХी рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ै।
ЁЯСЙ рд╕рд░рд▓ рд╢рдм्рджों рдоें:
рд╕ंрд╕рдж = рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╕ंрд╕्рдеा
---
ЁЯФ╣ 3. рд╕ंрд╕рдж рдХी рд╕ंрд░рдЪрдиा (Structure of Parliament)
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж рдХे 3 рднाрдЧ рд╣ोрддे рд╣ैं:
ЁЯУМ 1. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि (President)
- рд╕ंрд╕рдж рдХा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╣ोрддा рд╣ै
- рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджेрддा рд╣ै
ЁЯУМ 2. рд▓ोрдХрд╕рднा (Lok Sabha)
- рдЬрдирддा рдж्рд╡ाрд░ा рдЪुрдиे рдЧрдП рдк्рд░рддिрдиिрдзि
- рдЗрд╕े “рдиिрдЪрд▓ा рд╕рджрди” рдХрд╣рддे рд╣ैं
ЁЯУМ 3. рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा (Rajya Sabha)
- рд░ाрдЬ्рдпों рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡
- рдЗрд╕े “рдЙрдЪ्рдЪ рд╕рджрди” рдХрд╣рддे рд╣ैं
---
ЁЯФ╣ 4. рд▓ोрдХрд╕рднा (Lok Sabha)
ЁЯУМ рд╕рджрд╕्рдп: рдЕрдзिрдХрддрдо 552
ЁЯУМ рдХाрд░्рдпрдХाрд▓: 5 рд╡рд░्рд╖
ЁЯСЙ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░्рдп:
- рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиा
- рд╕рд░рдХाрд░ рдмрдиाрдиा
- рдмрдЬрдЯ рдкाрд╕ рдХрд░рдиा
ЁЯСЙ рд▓ोрдХрд╕рднा рдХो “рдЬрдирддा рдХा рд╕рджрди” рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै।
---
ЁЯФ╣ 5. рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा (Rajya Sabha)
ЁЯУМ рд╕рджрд╕्рдп: рдЕрдзिрдХрддрдо 250
ЁЯУМ рд╕्рдеाрдпी рд╕рджрди (рднंрдЧ рдирд╣ीं рд╣ोрддा)
ЁЯСЙ рдк्рд░рдоुрдЦ рдХाрд░्рдп:
- рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд╣िрддों рдХी рд░рдХ्рд╖ा
- рдХाрдиूрдиों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा
---
ЁЯФ╣ 6. рд╕ंрд╕рдж рдХे рдХाрд░्рдп (Functions of Parliament)
ЁЯУМ рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиा ⚖️
ЁЯУМ рдмрдЬрдЯ рдкाрд╕ рдХрд░рдиा ЁЯТ░
ЁЯУМ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд░рдЦрдиा
ЁЯУМ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоुрдж्рджों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рдиा
ЁЯУМ рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╢ोрдзрди
---
ЁЯФ╣ 7. рд╕ंрд╕рдж рдХा рдорд╣рдд्рд╡ (Importance)
- рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдиींрд╡
- рдЬрдирддा рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдд्рд╡
- рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг
- рджेрд╢ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рднूрдоिрдХा
---
ЁЯФ╣ 8. рд╕ंрд╕рдж рдоें рд╡िрдзेрдпрдХ (Bills in Parliament)
ЁЯУМ рд╕ाрдзाрд░рдг рд╡िрдзेрдпрдХ
ЁЯУМ рдзрди рд╡िрдзेрдпрдХ
ЁЯУМ рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╡िрдзेрдпрдХ
ЁЯСЙ рдХोрдИ рднी рдХाрдиूрди рд╕ंрд╕рдж рд╕े рдкाрд╕ рд╣ोрдХрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдХी рдоंрдЬूрд░ी рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ोрддा рд╣ै।
---
ЁЯФ╣ 9. рд╕ंрд╕рдж рд╕рдд्рд░ (Sessions of Parliament)
ЁЯУМ рдмрдЬрдЯ рд╕рдд्рд░
ЁЯУМ рдоाрдирд╕ूрди рд╕рдд्рд░
ЁЯУМ рд╢ीрддрдХाрд▓ीрди рд╕рдд्рд░
---
ЁЯФ╣ 10. рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рддрде्рдп (Facts)
ЁЯУМ рд╕ंрд╕рдж рднрд╡рди рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै ЁЯПЫ️
ЁЯУМ рднाрд░рдд рдХा рд╕ंрд╡िрдзाрди рд╕ंрд╕рдж рдХो рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рд╡िрдзाрдпी рд╢рдХ्рддि рджेрддा рд╣ै
ЁЯУМ рд▓ोрдХрд╕рднा рдЕрдзिрдХ рд╢рдХ्рддिрд╢ाрд▓ी рд╣ोрддी рд╣ै
---
ЁЯФ╣ 11. рд▓ोрдХрд╕рднा vs рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा
ЁЯУМ рд▓ोрдХрд╕рднा = рдЬрдирддा рдХी рд╢рдХ्рддि
ЁЯУМ рд░ाрдЬ्рдпрд╕рднा = рд░ाрдЬ्рдпों рдХी рд╢рдХ्рддि
---
ЁЯФ╣ 12. рдЙрджाрд╣рд░рдг (Examples)
ЁЯСН Positive:
- рдХाрдиूрди рдмрдиाрдиा
- рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиाрдПँ рдкाрд╕ рдХрд░рдиा
ЁЯСО Negative:
- рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╡िрд╡ाрдж
- рдмрд╣рд╕ рдФрд░ рд╣ंрдЧाрдоा
---
ЁЯФ╣ 13. DPSP рд╕े рд╕ंрдмंрдз
ЁЯУМ рд╕ंрд╕рдж DPSP рдХो рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХाрдиूрди рдмрдиाрддी рд╣ै
ЁЯУМ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд╕ुрдзाрд░ों рдоें рдорджрдж
---
ЁЯФ╣ 14. рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖ (Conclusion)
рднाрд░рддीрдп рд╕ंрд╕рдж рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рдЖрдд्рдоा рд╣ै। рдпрд╣ рдЬрдирддा рдХी рдЗрдЪ्рдЫाрдУं рдХो рдХाрдиूрдиों рдоें рдмрджрд▓рддी рд╣ै рдФрд░ рджेрд╢ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рднूрдоिрдХा рдиिрднाрддी рд╣ै।
ЁЯМЯ рдЕंрддिрдо рд╕ंрджेрд╢:
“рд╕ंрд╕рдж рд╣ी рднाрд░рдд рдХे рд▓ोрдХрддंрдд्рд░ рдХी рд╢рдХ्рддि рд╣ै।”
рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें